جلد سخت چیست؟ مزایا، کاربردها و انواع آن

کتاب‌‌هایی که با جلد سخت منتشر می‌شود، تقریباً در همه‌ی خانه‌ها وجود دارد؛ دیوان حافظ یا قرآن مجید، یا کتاب شعری از شاعران بزرگ تاریخ. چرا بعضی کتاب‌ها جلد سخت دارند و برخی نه؟ انواع این جلدهای سخت چه تفاوتی با هم دارند؟ آیا برای چاپ کتاب، جلد سخت مقرون‌به‌صرفه است؟ این‌ها سؤالاتی است که در این یادداشت به آن پاسخ داده می‎شود. تلاش شده پاسخ‌های داده‌شده، جامع باشد اما اگر سؤالات بیشتری درباره‌ی چاپ کتاب دارید، می‌توانید از پشتیبان‌‎های نشر سنجاق کمک بگیرید. با توجه به این‌که انتشارات سنجاق از صفر تا صد چاپ کتاب را همراه نویسندگان و مترجمان است، درباره‌ی راهنمایی برای انواع جلد نیز می‌توانید به آن‌ها اطمینان کنید.

جلد سخت چیست؟

کتاب‌ها در اندازه و نوع جلد با هم تفاوت دارند. یکی از انواع این جلدها، جلد سخت است. جلد سخت همان‌طور که از نام آن پیداست، دارای ضخامت بیشتری است، چرا که از مقوای گرم بالا (مقوای زمخت و سنگین) یا pvc (نوعی پلیمر ترموپلاستیک سخت) یا مواد مشابه ساخته می‌شود. روی مقوا یا pvc را با پارچه، چرم یا کاغذ می‌پوشانند و در نهایت جلد کتاب به صفحات آن متصل می‌گردد.

جلد سخت یا Hard Cover دارای انواع مختلفی است. در بازار ایران مصطلح است که به‌جای عبارت جلد سخت از گالینگور استفاده شود. به کتاب‌های با روکش پارچه‌ای و روکش چرمی هر دو گالینگور گفته می‌شود، اما چون استفاده از آن به‌جای Hard Cover رایج شده، از آن به جلد سخت هم تعبیر می‌شود. به‌طور کلی، می‌توان انواع جلد سخت را این‌گونه تقسیم‌بندی کرد:

• جلد سخت با روکش پارچه‌ای: در این نوع جلد از انواع پارچه مانند جیر استفاده می‌شود و با طلاکوب یا نقره‌کوب اطلاعات کتاب روی آن حک می‌شود.
• جلد سخت با روکش چرمی: معمولاً در کتاب‌های با جلدسخت چرمی، از چرم مصنوعی استفاده می‌شود، مگر کتاب‌های بسیار قدیمی و موزه‌ای. روی چرم را نیز با طلاکوب یا نقره‌کوب حک می‌کنند.
• جلد سخت با روکش کاغذی و محافظ: این مدل از محبوب‌ترین انواع جلد سخت است که نسبت به بقیه‌ی آن‌ها هزینه‌ی کمتری دارد. طرح جلد روی کاغذ چاپ می‌شود و این کاغذ به مقوا چسبانده می‌شود. برای ایجاد محافظت بیشتر، روی این کاغذ با یک لایه سلفون (مات یا براق) یا لمینیت (مات یا براق) کشیده می‌شود. هزینه‌ی لمینت بیشتر است، اما دوام بیشتری نیز نسبت به سلفون دارد.
• جلد سخت با روکش لبه‌گردان: گاهی انواع جلدهای سخت (پارچه‌ای، چرمی یا کاغذی) یک لایه محافظ کاغذی دیگر نیز دارند که می‌تواند به‌طور کامل از جلد کتاب جدا ‌شود. لبه‌ی این محافظ به داخل کتاب برگردانده می‌شود و علاوه بر ایجاد محافظت بیشتر، اطلاعات کتاب یا نویسنده روی آن چاپ می‌شود. در کتاب‌های پارچه‌ای یا چرمی که امکان چاپ طرح جلد وجود ندارد، طرح جلد روی روکش لبه‌گردان چاپ می‌شود.

مزایا و معایب جلد سخت چیست؟

در قرن‌های پیشین تمامی کتاب‌ها دارای جلد سخت بودند. به‌ مرور زمان، با پیشرفت تکنولوژی، دیگر انواع جلد نیز وارد بازار شد. با وجود این، پس از مدت زمانی طولانی، همچنان از این نوع جلد کتاب استفاده می‌شود. شاید دلیل آن را بتوان در مزایای آن یافت:

• استحکام و مقاومت: کتا‎ب‌های با جلد سخت در برابر آسیب، خم‌شدگی و رطوبت دوام بهتری دارند و به همین ترتیب از صفحات داخلی کتاب بهتر محافظت می‌کنند.
• ظاهر ارزشمند: کتاب‌های با جلد سخت از نظر ظاهری در چشم مخاطب، ارزشمند و حرفه‌ای به نظر می‌رسند. به همین علت کتاب‌های مهم در تاریخ ادبیات را با جلد سخت چاپ می‌کنند.
• مناسب برای استفاده‌ی طولانی: با توجه به استحکام و مقاومت این جلدهای کتاب، اگر کسی قصد نگهداری از آرشیو کتاب را داشته باشد، استفاده از کتاب با جلد سخت در طولانی‌مدت مناسب‌تر است.

با وجود تمام این مزایا، بیشتر کتاب‌های بازار با جلد کاغذی عرضه می‌شود. دلیل آن نیز معایب جلد سخت است:

• هزینه‌ی بیشتر: مشخصاً استفاده از مواد با دوام در صحافی کتاب، هزینه‌ی آن را افزایش می‌دهد و در بسیاری از موارد چنین هزینه‌ای به‌صرفه نخواهد بود.
• وزن بالا: استفاده از موادی که استحکام بیشتری دارند، وزن کتاب را هم افزایش می‌دهد که هم مطالعه‌ی آن را سخت‌تر می‌کند و هم هزینه‌ی حمل‌ونقل آن افزایش می‌یابد.
• صحافی زمان‌بر: صحافی کتاب‌ها با جلد سخت زمان بیشتری می‌برد و آماده‎سازی آن مراحل سخت‌تر و بیشتری دارد.

جلد سخت برای چه کتاب‌هایی مناسب است؟

معمولاً کتب مقدس مانند قرآن یا دیگر کتاب‌های مذهبی مانند نهج‌البلاغه با جلد سخت منتشر می‌شوند. همچنین کتاب‌هایی که از نظر ادبی جایگاه مهمی در تاریخ ادبیات دارند نیز با جلد سخت وارد بازار می‌شوند. مانند آثار سعدی، حافظ، مولانا، بیهقی، رودکی و دیگر شاعران و نویسندگان نامی. معمولاً کتاب‌های کلکسیونی و هدیه نیز با جلد سخت تولید می‌شوند. علاوه بر این‌ها کتاب‌های هنری مانند تاریخ هنر و عکاسی و همچنین فرهنگ‌نامه‌ها و کتب مرجع نیز دارای جلد سخت می‌باشند. به‌طور کلی، می‌توان موارد زیر را برشمرد:

• کتب مقدس و مذهبی
• کتب مهم در تاریخ ادبیات
• کتاب‌های کلکسیونی و هدیه
• کتاب‌های هنری و تاریخ هنر
• کتاب‌های عکاسی و مجموعه عکس‌ها
• فرهنگ‌نامه‌ها و کتب مرجع‌
• کتب قطور با تعداد صفحات بالا

تفاوت جلد سخت، شومیز و گالینگور چیست؟

نویسندگان و مترجمان زیادی هنگام انتخاب انواع جلد برای چاپ کتاب‌هایشان دچار سردرگمی می‌شوند. پشتیبان‌های نشر سنجاق آماده هستند سؤالات مرتبط با انواع جلدهای کتاب و دیگر پرسش‌های احتمالی را پاسخ دهند. در جدول زیر نیز تفاوت‌ انواع جلد سخت، شومیز و گالینگور قابل مشاهده است:

جلد سخت چگونه صحافی می‌شود؟

برای صحافی جلد سخت دو روش متداول وجود دارد. نخست که روش قدیمی آن محسوب می‌شود و در گذشته با دست انجام می‌شده، روش دوخت و چسب است. در این روش، صفحات کتاب به هم دوخته می‌شود. این صفحات دوخته‌شده به وسیله‌ی آستر بدرقه به هم چسبانده می‌شود. در نهایت جلد کتاب به همراه عطف آن، چسبانده می‌شود. هنوز در بعضی موارد خاص کتاب‌های جلد سخت را با دست صحافی می‌کنند.

روش دوم کمی جدیدتر است و از روش چسب داغ کتاب‌های شومیز استفاده می‌شود. کتاب‌های شومیز بدون دوخت و با چسب چسبانده می‌شود و به همین جهت نیز کتاب‌های با جلد نرم را نمی‌توان مانند کتاب‌های با جلد سخت کامل باز کرد. برخی کتاب‌های جلد سخت نیز با همین روش صحافی می‌شوند.

جمع بندی

همان‌طور که مشاهده کردید، انواع جلد سخت برای کتاب‌های خاص استفاده می‌شود اما کتاب‌های هدیه یا حتی سررسیدهای سالانه نیز دارای جلد سخت هستند. اگرچه جلدهای سخت به‌طور کلی از جلدهای نرم گران‌تر هستند، اما انواع جلد سخت نیز تنوع قیمت دارد. اگر مشغول تحقیق درباره‌ی انواع جلد کتاب هستید، شاید می‌خواهید اولین کتابتان را به چاپ برسانید. انتشارات سنجاق با توجه به ارائه‌ی خدمات آنلاین و پشتیبانیِ همیشگی، یکی از بهترین نشرها برای کتاب اولی‌هاست. چرا که می‌توانید چاپ کتاب را به‌صورت صفر تا صد به سنجاق بسپارید و درباره‌ی انتخاب نوع جلد کتاب نگرانی نداشته باشید. سنجاق با توجه به نیازها و امکانات، بهترین گزینه‌ی موجود را به شما پیشنهاد می‌دهد.

آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟

اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.

شروع مسیر چاپ کتاب

نیاز به راهنمایی دارید؟

تلگرام

بله

آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟

اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.

شروع مسیر چاپ کتاب

نیاز به راهنمایی دارید؟

تلگرام

بله

آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟

اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.

شروع مسیر چاپ کتاب

نیاز به راهنمایی دارید؟

تلگرام

بله