بعد از نگارش و صفحه‌آرایی، نوبت به یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های مسیر نشر می‌رسد: انتخاب جلد. جلد شومیز یا همان جلد نرم یکی از رایج‌ترین روش‌های جلدبندی کتاب است و برای بیشتر کتاب‌های عمومی، انتخابی سبک و اقتصادی به شمار می‌رود. در این مقاله از نشر سنجاق می‌خواهیم در این باره بگوییم که کتاب شومیز چگونه ساخته می‌شود، چه مزایا و معایبی دارد و با جلد سخت و گالینگور چه فرقی دارد.
اگر شما می‌خواهید اولین کتابتان را منتشر کنید، لازم نیست همه‌‌‌ی مراحل را خودتان پیگیری کنید؛ می‌توانید چاپ کتاب خود را از صفر تا صد به سنجاق بسپارید و از پشتیبان‌های سنجاق کمک بگیرید.
جلد شومیز چیست؟
جلد شومیز نوعی جلدبندی است که جلد کتاب در آن از مواد نرم و انعطاف‌پذیر مثل کاغذ گلاسه یا مقوای سبک ساخته می‌شود و به همین دلیل به آن جلد نرم یا Paperback می‌گویند. در صنعت نشر هم صحافی جلد نرم را اغلب صحافی شومیز می‌نامند.
کتاب شومیز چگونه صحافی می‌شود؟
جلدهای کاغذی یا شومیز معمولاً به روش «ته‌چسب» به بدنه‌‌‌ی کتاب وصل می‌شوند و در چاپخانه‌ها بیشتر از چسب گرم استفاده می‌شود. نخست صفحات چاپ‌شده به‌ترتیب کنار هم قرار می‌گیرند. سپس دستگاه روی عطف خراش‌های نامنظمی ایجاد می‌کند تا چسب مذاب بهتر در لابه‌لای برگ‌ها نفوذ کند و در ادامه چسب حرارتی ذوب می‌شود و روی عطف پخش می‌شود. در آخر، جلد کاغذی یا مقوایی روی چسب قرار می‌گیرد و با فشار و حرارت به صفحات می‌چسبد. جلد در این روش معمولاً مقوای گلاسه با گرماژ ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم است. کیفیت و استحکام چسب گرم از چسب سرد بهتر است. برای همین بیشتر چاپخانه‌ها برای کتاب شومیز سراغ همین روش می‌روند.
مزایا و معایب جلد شومیز یا جلد نرم چیست؟
از مزایاهای جلد شومیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- هزینه کمتر: مواد اولیه‌‌‌ی ساده‌تر و فرایند تولید آسان‌تر جلد شومیز، کتاب با این نوع جلد را اقتصادی‌تر از جلد گالینگور می‌کند.
- وزن سبک و حمل آسان: برای دانشجو و کسی که کتاب را همراه خودش می‌برد، این جلد انتخاب مناسبی است.
- تولید سریع‌تر: زمان چاپ و صحافی کتاب جلد نرم کوتاه‌تر است.
- آزادی در طراحی: امکان افزودن لبه برگردان و قالب‌های فانتزی وجود دارد.
از معایب جلد شومیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دوام کمتر: جلد شومیز نسبت به جلد گالینگور سریع‌تر خم یا پاره می‌شود.
- حساسیت به رطوبت: مقاومت آن در برابر رطوبت و آب کم است.
- نامناسب برای آرشیو: برای نگهداری طولانی‌مدت و کتاب‌های نفیس یا یادگاری، گزینه‌‌‌ی چندان مناسبی نیست.
- حساسیت چسب: صحافی چسب گرم دوام کمتری از صحافی دوخت دارد و چسب نسبت به دما حساس است.
جلد شومیز برای چه کتاب‌هایی مناسب است؟
جلد شومیز برای کتاب‌های عمومی، علمی، کودک و درسی بهترین گزینه شمرده می‌شود. به‌طور مشخص، رمان و کتاب‌های داستانی، کتاب‌های غیرداستانی پرتیراژ و کتاب‌هایی که مخاطب کم‌سن‌وسال دارند جلد شومیز انتخاب بهتری است. کتاب‌های درسی و دانشگاهی هم به همین دلیل بیشتر شومیز چاپ می‌شوند.
برای آثار عامه‌پسند و پرتیراژ، جلد شومیز هزینه را پایین می‌آورد و به فروش بیشتر کمک می‌کند. همچنین کتاب‌های شومیز معمولاً در قطع رقعی چاپ می‌شوند. اگر اولین کتاب خود را می‌خواهید با هزینه‌‌‌ی چاپ منطقی وارد بازار کنید، انتخاب جلد شومیز معمولاً نقطه‌‌‌ی شروع مطمئنی است.
تفاوت جلد نرم با جلد سخت چیست؟
تفاوت اصلی جلد شومیز و جلد سخت در جنس جلد، روش اتصال، وزن، هزینه و دوام است. از نظر جنس، جلد شومیز از مقوای نازک یا کاغذ ضخیم ساخته می‌شود و نرم و انعطاف‌پذیر است؛ اما جلد سخت از مقوای بسیار ضخیم با روکش پارچه، چرم یا لمینت ساخته می‌شود و سفت و غیرقابل انعطاف است. صفحات شومیز اغلب با چسب گرم به جلد وصل می‌شوند، در حالی که جلد سخت اغلب دوخت و چسب دارد. شومیز سبک‌تر، اقتصادی‌تر و قابل‌حمل‌تر است و لبه‌هایش زودتر فرسوده می‌شود؛ جلد سخت سنگین‌تر و گران‌تر است، اما ماندگاری طولانی‌مدت دارد.
مقوای جلد سخت معمولاً ضخامتی بین ۳ تا ۶ میلی‌متر دارد و صحافی آن اغلب دستی انجام می‌شو. از نظر عمر هم عمر مفید صحافی گالینگور را بیش از ۵۰ سال و عمر صحافی چسبی را حدود ۵ تا ۱۰ سال برآورد می‌کنند. البته جلد سخت سنگین‌تر و گران‌تر است و این امر حمل و مطالعه‌‌‌ی آن را کمی دشوارتر می‌کند.
تفاوت جلد شومیز و گالینگور چیست؟
گالینگور جلدی ضخیم و محکم دارد که با رویه‌‌‌ی پارچه‌ای یا چرمی پوشیده می‌شود. هزینه‌‌‌ی آن از شومیز بالاتر است، اما کیفیت و ماندگاری بیشتری دارد؛ به همین دلیل بیشتر برای آثار پُرحجم‌تر و در قطع وزیری استفاده می‌شود، در حالی که شومیز معمولاً در قطع رقعی است. امکان طلاکوب هم بیشتر در جلد گالینگور دیده می‌شود، مثلاً روی پایان‌نامه‌ها. برای رمان و کتاب عمومی، جلد شومیز و برای کتاب نفیس، مرجع یا رساله، جلد گالینگور انتخاب رایج‌تری است.
آیا می‌توان روی جلد شومیز سلفون یا خدمات چاپ اجرا کرد؟
بله؛ در واقع روکش‌کاری یکی از رایج‌ترین مراحل پس از چاپ جلد شومیز است. سلفون لایه نازک پلاستیکی است که روی سطح چاپ قرار می‌گیرد و هم از کار محافظت می‌کند و هم ظاهر و حس متفاوتی به آن می‌دهد. این لایه جلد را در برابر رطوبت، پارگی، لکه و خط‌وخش مقاوم‌تر می‌کند. سلفون براق رنگ‌ها را شفاف‌تر و درخشان‌تر نشان می‌دهد؛ اما اثر انگشت راحت‌تر روی آن باقی می‌ماند.
سلفون مات ظاهری آرام‌تر و لوکس‌تر دارد و نور کمتری بازتاب می‌دهد. برای جلد کتاب‌هایی که ظاهر شیک و حرفه‌ای می‌خواهند مناسب‌تر است. یووی موضعی پوشش یووی فقط روی بخش‌های مشخصی مثل عنوان یا لوگو اجرا می‌شود تا همان قسمت‌ها براق‌تر و برجسته‌تر دیده شوند. ترکیب زمینه‌‌‌ی مات با عنوان براق، یکی از ترکیب‌های ممکن است.
جمع‌بندی
جلد شومیز یا جلد نرم سبک، اقتصادی و مناسب بیشتر برای کتاب‌های عمومی، درسی و کودک است؛ در مقابل، گالینگور برای کتاب‌های نفیس و مرجع که قرار است سال‌ها بمانند، انتخاب بهتری است. اگر کتابتان رمان، مجموعه‌داستان یا کتابی پرتیراژ است، کتاب شومیز با سلفون مات یا براق معمولاً بهترین توازن میان هزینه و ظاهر را به دست می‌دهد. برای انتخاب نهایی سه چیز را در نظر بگیرید: نوع محتوا، بودجه چاپ و مدت زمانی که انتظار دارید کتاب در دست مخاطب بماند.
اگر اولین بار است که کتاب چاپ می‌کنید، لازم نیست این تصمیم‌ها را تنها بگیرید. نشر سنجاق می‌تواند چاپ کتاب شما را از صفر تا صد انجام دهد و پشتیبان‌های سنجاق برای پاسخ به همه‌‌‌ی سؤال‌هایتان درباره‌ی جلد، قطع کتاب، کاغذ و صحافی در کنار شما هستند. به همین دلیل سنجاق گزینه‌‌‌ی خوبی برای نویسنده‌ها و ناشران کتاب اولی است. برای شروع کافی است فایل کتاب را آماده کنید و با پشتیبانی سنجاق صحبت کنید.
آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟
اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.
آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟
اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.
آماده‌اید کتابتان را منتشر کنید؟
اگر تصمیم دارید کتاب خود را به چاپ برسانید، همین حالا وارد پنل نشر سنجاق شوید و مسیر انتشار را آغاز کنید.
